Ang artikulong ito ay bahagi ng isang serye mula sa San Diego Foundation na nagbibigay sa mga botante ng isang malaya at obhetibong paliwanag tungkol sa mga isyung tinututukan ng Measure B at kung paano nito maaaring maapektuhan ang mga komunidad sa San Diego County.

Sa Madaling Salita

• Ang krisis sa sewage sa Tijuana River ay isang dekada nang tumatagal na emergency sa kapaligiran at kalusugan ng publiko na tumatawid sa hangganan ng dalawang bansa.
• Ang mga lumang imprastraktura, paglaki ng populasyon, tubig-baha, at hindi sapat na pagpapanatili ang ilan sa mga pangunahing sanhi nito.
• Ang krisis ay nakaaapekto sa kalusugan ng publiko, mga ekosistema, mga dalampasigan, kalidad ng hangin, at lokal na ekonomiya.
• Ang mga pamahalaan, non-profit, at mga mananaliksik ay nagsusumikap para sa mga pagpapabuti sa imprastraktura, pagbabago sa polisiya, at pangmatagalang pondo.
• Ang pangmatagalang pag-unlad ay mangangailangan ng tuloy-tuloy na pamumuhunan at patuloy na pagtutulungan ng Estados Unidos at Mexico.

Ano ang Krisis sa Sewage sa Tijuana River?

Ang krisis sa sewage sa Tijuana River ay isang dekada nang tumatagal na emergency sa kapaligiran at kalusugan ng publiko na dulot ng mga pumapalyang imprastraktura ng sewage, hindi naayos na sewage, tubig-baha, at ang mga hamon sa pamamahala ng pinagsamang watershed sa pagitan ng Estados Unidos at Mexico. Nakaaapekto ito sa mga dalampasigan, kalidad ng hangin, mga ecosystem, at kalusugan ng publiko sa buong South San Diego County. Ang mga pangmatagalang solusyon ay nangangailangan ng tuloy-tuloy na pamumuhunan, pag-upgrade sa imprastraktura, at binational na kooperasyon.

Ang krisis ay may ilang nag-aambag na sanhi, kabilang ang mga latak at basura na bumabara sa mga ilog at sistema ng imburnal tuwing malakas ang ulan, hindi naaayos na sewage at basura mula sa mga komunidad sa Tijuana na kulang sa sapat na imprastraktura, at mga lumang sistema ng naaayos na sewage na hindi na makasabay sa lumalaking populasyon.

Ang resulta nito ay isa sa pinakamaruming daluyan ng tubig sa Estados Unidos na sa loob ng ilang dekada ay nagsisilbing daluyan ng mga kontaminado. Ang walang tigil na polusyon ay humantong sa halos 1,300 magkakasunod na araw ng pagsasara ng mga dalampasigan sa California. Nadokumento rin mga mananaliksik kung paano ang kontaminadong tubig ay maaaring maging maliliit na patak sa hangin na nagdadala ng nakalalasong hydrogen sulfide—ang amoy bulok na itlog na napapansin ng maraming tao, na kapag mataas ang lebel ay maaaring makapinsala—pati na rin ang iba pang mapanganib na gas sa hangin na ating nilalanghap. Ang isang bagong pag-aaral na dumaan sa peer-review at inilathala sa Science ay nakatuklas ng mga peak concentration ng hydrogen sulfide na libu-libong beses na mas mataas kaysa sa mga karaniwang matatagpuan sa mga urban na lugar.

Bagama't may mga malalaking pamumuhunan at proyekto sa imprastraktura na kasalukuyang isinasagawa, sumasang-ayon ang mga eksperto na ang pangmatagalang pag-unlad ay mangangailangan ng tuloy-tuloy na pondo, patuloy na pagpapanatili, at patuloy na kolaborasyon sa pagitan ng mga pamahalaan sa magkabilang panig ng hangganan ng U.S.-Mexico.

Bakit Mahalaga ang Mga Isyung Ito

Ang Krisis sa Sewage sa Tijuana River ay maaari ring tawaging Krisis sa Sewage sa Hangganan, dahil ang watershed ng Tijuana River ay sumasaklaw sa humigit-kumulang 1,750 square miles sa buong San Diego County at Baja California, na ginagawa itong isa sa pinakamalaking binasyonal na watershed sa North America.

Para sa mga nag-iisip na ito ay problema lamang ng Mexico na dapat ayusin, isang pangunahing salik na nagpapalala sa krisis ay ang milyun-milyong galon ng hindi naaayos, puno ng kemikal, at pang-industriyang basura na itinatapon sa lugar ng Tijuana. Ang mga plantang pampagamot na hindi na makayanan ang dami, kabilang ang South Bay International Wastewater Treatment Plant sa San Ysidro, ay kabilang sa iba pang mga salik na nagtulak sa American Rivers na ilagay ang daluyan ng tubig sa listahan nito ng America’s Most Endangered Rivers list.

At hindi lang ang mga nakatira sa hangganan ang naaapektuhan nito.

Ang 2026 pag-aaral ng Science Direct ang nakatuklas na hindi lamang ang mga naninirahan sa lugar, kundi pati na rin ang mga nagtatrabaho at bumibisita roon, ay nalalantad sa kontaminadong tubig sa baybayin—kabilang ang mga dalampasigan sa San Diego—na nauugnay sa mga sakit sa tiyan, balat, at paghinga.

Sa kasalukuyan, ang krisis na ito ay isa sa pinakamalaking hamon sa kapaligiran at pampublikong kalusugan na kinakaharap ng rehiyon ng San Diego. May mga solusyon, ngunit dahil ang watershed ay tumatawid sa isang internasyonal na hangganan, kailangang magtulungan ang mga pamahalaan sa magkabilang panig upang maisakatuparan ang mga ito.

Mahahalagang Katotohanan Tungkol sa Krisis

• Ilang dekada na ang problemang ito.
• Ang watershed ay sumasaklaw sa Estados Unidos at Mexico.
• May mga hamon sa imprastraktura ng wastewater sa buong rehiyon.
• Naging karaniwan na ang pagsasara ng mga dalampasigan sa ilang komunidad sa baybayin.
• Ang krisis ay nakaaapekto sa pampublikong kalusugan, kalidad ng kapaligiran, at aktibidad na pang-ekonomiya.
• Maraming ahensya at pamahalaan ang sangkot sa mga pagsisikap na tumugon dito.

Bakit Nagtagal ng Ilang Dekada ang Krisis sa Sewage sa Ilog Tijuana?

Ang isang dahilan kung bakit mahirap lutasin ang krisis ay dahil hindi ito bunga ng iisang pangyayari, pagtagas, o pagkasira ng imprastraktura. Sa halip, itinuturo ng mga eksperto ang kombinasyon ng mga salik na namuo sa loob ng maraming taon, kabilang ang pagtanda ng imprastraktura, paglaki ng populasyon, pagpapaliban sa maintenance, hindi sapat na kapasidad sa paggamot ng sewage, at ang pagiging kumplikado ng pamamahala sa isang watershed na tumatawid sa internasyonal na hangganan, bukod pa sa kakulangan ng tuluy-tuloy na pondo para sa mga kinakailangang pagpapabuti sa imprastraktura.

Luma na at Labis na Kargang Imprastraktura

Maraming sistema ng koleksyon, pag-pump, at paggamot ng wastewater sa buong watershed ang nangangailangan ng pagkukumpuni, pag-upgrade, o pagpapalawak. Dahil sa pagpapaliban sa maintenance, nahihirapan ang rehiyon na makasabay sa paglaki ng populasyon at sa nagbabagong kondisyon ng kapaligiran.

Isang halimbawa: Ang South Bay International Wastewater Treatment Plant ay nagsimulang mag-operate noong 1997 sa pamamagitan ng pinagsamang pondo upang ayusin ang wastewater mula sa Tijuana. Gayunpaman, ang planta ay nangangailangan ng halos $900 milyon para sa mga kinakailangang update at pag-aayos. Ang ilang $600 milyon ang inilaan simula noong 2025, ngunit hindi pa rin ito sapat upang ganap na matugunan ang mga pangangailangan sa imprastraktura ng wastewater sa rehiyon.

Naantalang Pagpapanatili

Ang mga sistema ng wastewater ay nangangailangan ng patuloy na pagpapanatili upang manatiling maaasahan. Kapag naantala ang mga pag-aayos o lumampas na ang mga sistema sa kanilang itinakdang haba ng buhay, tumataas ang panganib ng mga aberya at pag-apaw.

Gaya ng binigyang-diin sa Gran Visión Tijuana 2020, nasa masamang kalagayan ang sistema ng wastewater sa Tijuana. Karamihan sa mga imprastraktura ay sira-sira na at hindi na kayang sumabay sa kasalukuyang pangangailangan—mula sa mga tubo na nagkokolekta ng sewage hanggang sa mga pump at pasilidad ng pagasaayos. Higit sa tatlong-kapat ng network ng imburnal ang nangangailangan ng agarang pagkukumpuni. Karamihan sa mga pangunahing pipeline, na marami ay itinayo bago ang 1990, ay sira na o lampas na sa kanilang kapaki-pakinabang na buhay, kung saan 55 sa 72 ang nangangailangan ng agarang atensyon.

Ayon sa isang pag-aaral noong 2025, ang sistema ng sanitasyon sa Tijuana ay kinabibilangan ng higit sa 2,360 milya ng mga pangunahing imburnal, kung saan 57% nito ay pumapalya dahil sa pagkaluma na maaaring magresulta sa pagdaloy ng sewage patungo sa Ilog Tijuana.

Koordinasyong Cross-Border

Dahil ang watershed ay sumasaklaw sa dalawang bansa, ang mga solusyon ay nangangailangan ng koordinasyon sa pagitan ng mga lokal, estado, at pederal na entidad sa Estados Unidos at Mexico. May ilang kapansin-pansing pag-unlad na naisagawa.

Ang isang ulat noong 2026 mula sa San Diego Regional Chamber of Commerce, na kinomisyon ng Prebys Foundation, ay kinabibilangan ng pagsusuri sa mahabang kasaysayan ng mga pagsisikap ng U.S.-Mexico na pamahalaan ang mga ibinahaging problema sa tubig at sanitasyon sa ilalim ng isang kasunduan noong 1944 na pinangangasiwaan ng isang magkasanib na komisyon sa hangganan at tubig.

Ang isang kasunduan noong 2021 na kilala bilang Minute 328 ay nakatuon sa paggawa ng makabago sa imprastraktura ng wastewater sa Tijuana at pagpapabuti ng koordinasyon sa pagitan ng dalawang bansa. Ang mga naunang programa ng kooperasyon sa panahon ng kalakalan at pagpopondo sa pag-unlad sa hangganan ay nagtulak ng tunay na pag-unlad, na nagpapalawak sa koleksyon at paggamot ng wastewater sa Baja California at iba pang mga estado sa hangganan, at ang pamumuhunan ng U.S. ay nakatulong upang itulak ang pederal na pamahalaan ng Mexico na bigyang-prayoridad ang rehiyon. Gayunpaman, ang mahinang operasyon, pagpapanatili, at pamamahala ay nagpahina sa mga nakamit na iyon.

Pagkatapos ng halos isang dekada ng relatibong katatagan na may kaunting daloy sa pagitan ng mga hangganan, ang napabayaan na pagpapanatili at naantalang pagkukumpuni sa mga sistema ng wastewater sa Tijuana ay nagdulot ng paulit-ulit na mga aberya at pagtaas ng mga daloy sa pagitan ng mga hangganan mula noong 2016—na nagpapawalang-bisa sa marami sa mga nakamit ng naunang kooperasyon.

Ang iba pang mga pagsisikap ay kinabibilangan, ngunit hindi limitado sa, Enterprise for the Americas Initiative Act ng 1992 na naglalayong palakasin ang kalakalan at itinatag ng Good Neighbor Environmental Board (GNEB). Sa trabaho nito bilang isang pederal na advisory committee, pinapayuhan ng GNEB ang Pangulo at Kongreso tungkol sa mga isyung pangkapaligiran, pangangailangan sa imprastraktura, at mga mabuting gawi sa pagiging kapitbahay sa mga estado sa hangganan. Kabilang sa mga solusyong iminungkahi sa isang komprehensibong ulat na binuo ng mga mananaliksik na kaanib sa Friends of the GNEB ay:

• Pagpapataas ng pondo para sa imprastrukturang pangkapaligiran sa pamamagitan ng mga programa tulad ng Water Infrastructure Fund ng U.S. Environmental Protection Agency, Border Environment Infrastructure Fund, at North American Development (NAD) Bank.
• Pagpapalakas ng mga programang pangkapaligiran sa pagitan ng dalawang bansa na unang binalangkas sa ilalim ng Kasunduan sa La Paz, isang makasaysayang kasunduan sa kapaligiran noong 1983 sa pagitan ng Estados Unidos at Mexico, na nakatulong sa pagtugon sa mga hamong pangkapaligiran na kinakaharap ng dalawang panig.
• Pagsusulong ng mas positibong imahe ng rehiyon sa hangganan bilang sentro ng inobasyon at oportunidad.
• Pagpapalawak ng mga partnership sa pagitan ng publiko at pribadong sektor upang suportahan ang mga pagsisikap sa pagpapaunlad.

Mga Hamon sa Pagpopondo

Ang malalaking proyekto sa imprastruktura ng wastewater ay magastos at madalas na nangangailangan ng pangmatagalang pamumuhunan. Madalas tukuyin ng mga eksperto ang maaasahang pondo at patuloy na pagpapanatili bilang mahahalagang bahagi ng anumang pangmatagalang solusyon.

Timeline

Ang International Boundary and Water Commission, o IBWC, ay itinatag sa pamamagitan ng mga Kasunduan sa Hangganan at Tubig noong 1889 at 1944 sa pagitan ng Estados Unidos at Mexico. Ang mga kasunod na kasunduan sa ilalim ng tratado noong 1944 ay tinatawag na “Minutes” at ang mga ito ay, sa katunayan, mga legal na nagbubuklod na susog sa kasunduan.

Minute 320, isa sa mga kasunod na kasunduan sa ilalim ng Tratado noong 1944, at itinatag noong 2015, ang unang komprehensibo at legal na balangkas na partikular na nakatuon sa pamamahala ng mga isyung pangkapaligiran sa pagitan ng mga hangganan ng Tijuana River Basin. Bago ang kasunduang ito, ang Tratado noong 1944 ay halos nakatuon lamang sa alokasyon ng dami ng tubig at imprastruktura sa sanitasyon. Inilipat ng Minute 320 ang legal na pokus patungo sa magkatuwang na pamamahala sa kapaligiran.

Minute 328, na nilagdaan ng U.S. at Mexico noong 2022, ay nagbigay ng pangako sa dalawang bansa na bawasan ang wastewater na tumatawid sa hangganan sa pamamagitan ng iba't ibang proyekto sa imprastruktura sa San Diego at Tijuana, gamit ang $330 milyong dolyar mula sa gobyerno ng U.S. at $144 milyon mula sa gobyerno ng Mexico.

Minute 333, na nilagdaan noong Disyembre 2025, ay nag-oobliga sa Mexico na gastusin ang natitira nitong $93 milyon at pinaikli ang timeline para sa paggastos nito. Bukod pa rito, ilang kinakailangang proyekto sa Mexico ang idinagdag para sa paglago ng populasyon sa Tijuana sa hinaharap at para sa mga gastos sa operasyon at pagpapanatili. Kabilang sa mga proyekto ang:

• Pag-upgrade sa San Antonio de los Buenos Wastewater Treatment Plant sa Tijuana.
• Pagpapatayo at pagpapanatili ng isang sediment basin sa Smuggler’s Gulch sa Mexico bilang bahagi ng proyekto sa paggawa ng highway sa lugar na iyon sa Mexico. Inaasahang mababawasan nang malaki ng basin na ito ang dami ng sediment na pumapasok sa Estados Unidos.
• Pagpapatayo ng bagong planta para sa paglilinis ng wastewater, na kilala bilang Tecolote-La Gloria, limang milya sa timog ng hangganan sa Tijuana.
• Pagbuo ng isang komprehensibong master plan para sa imprastraktura ng Tijuana upang matugunan ang inaasahang paglaki ng populasyon.

Paano Naaapektuhan ng Krisis sa Sewage sa Tijuana River ang Kalusugan ng Publiko?

• Bilyun-bilyong galon ng hindi nalinis o bahagyang nalinis na wastewater, mga kemikal na pang-industriya, at mga pathogen ang dumadaloy sa baybayin ng Imperial Beach taon-taon. Isang pag-aaral ng San Diego State University pag-aaral ang tumutukoy sa sitwasyong ito bilang isa sa pinakamalalang krisis sa kalusugan ng publiko at imprastraktura sa Estados Unidos. Noong 2025, ang Silver Strand State Beach, kung saan nagsasanay ang mga Navy SEAL, ay nakapagtala ng hindi ligtas na antas ng fecal-bacteria sa loob ng 265 araw. Nadokumento ng International Boundary and Water Commission ang 100 bilyong galon ng hindi nalinis na sewage, basurang pang-industriya, at urban runoff na dumaloy sa Tijuana River sa loob ng isang kamakailang limang taong yugto, at tinatayang 2.3 bilyong galon ng hindi nalinis na wastewater ang rumagasa noong Tropical Storm Hillary noong Agosto 2023.
• Ang 2024 Community Assessment for Public Health Response (CASPER) ng Centers for Disease Control and Prevention at ng County of San Diego Public Health Services ang nakatuklas na 70% ng mga sinurbey na sambahayan ay nag-ulat ng mga problemang pangkalusugan na iniuugnay nila sa polusyon sa Tijuana River. Ang mga iniulat na isyung pangkalusugan ay kinabibilangan ng pananakit ng ulo, pagduduwal, pananakit ng tiyan, ubo, iritasyon sa lalamunan, at iba pang mga sintomas.
• Ayon sa isang pag-aaral noong 2026 sa Environmental Pollution, nakatuklas ang mga mananaliksik ng mga viral marker na nauugnay sa tao at mga enteric virus sa mga sample ng hangin malapit sa Tijuana River at Imperial Beach, na nagpapahiwatig na ang paglanghap ay maaaring isang landas ng pagkakalantad na hindi gaanong napapansin noon sa mga kontaminadong kapaligiran sa baybayin.
• Ayon sa isang pag-aaral noong 2026 sa BMC Public Health, ang mga miyembro ng komunidad sa hangganan ay nag-ulat ng mataas na antas ng pag-aalala tungkol sa kalidad ng hangin at tubig sa lokalidad, madalas na pagkakalantad sa matatapang na amoy, at iba't ibang sintomas ng kalusugan, kabilang ang mga sintomas sa paghinga at gastrointestinal.

Paano Naaapektuhan ng Krisis sa Sewage sa Tijuana River ang Kapaligiran?

‍Ang mga epekto sa kapaligiran ay umaabot nang higit pa sa imprastraktura ng wastewater. Ang mga discharge na puno ng sewage mula sa Tijuana ay nagpaparumi sa Tijuana River, sa estuwaryo nito, at sa mga katabing dalampasigan, na lumilikha ng mga paulit-ulit na panganib sa ekolohiya, na marahil ay pinakamalala sa Tijuana River Estuary. Ang estuwaryo ay nagsisilbing tirahan ng higit sa 370 uri ng ibon at hindi bababa sa walong uri ng halaman at hayop na nanganganib o malapit nang maubos, kabilang ang nanganganib na light-footed Ridgway’s rail at ang California least tern, ang pinakamaliit sa mga uri ng tern. Ito ay isang mahalagang hantungan sa Pacific Flyway para sa mga ibong migratory, isang nursery para sa mga isda—kabilang ang mga batang halibut at leopard shark, isang natural na filter na pumipigil sa mga polusyon at latak na makarating sa karagatan, at isang mahalagang carbon sink (ang mga coastal salt marsh wetland, bakawan, at seagrass ay kayang sumipsip at mag-imbak ng carbon nang 10 beses na mas mabilis kaysa sa mga mature na tropikal na kagubatan).

Paano Naaapektuhan ng Krisis sa Sewage sa Tijuana River ang mga Lokal na Komunidad?

Ang mga residente na nakatira malapit sa dalampasigan ay madalas na hindi makapunta sa labas dahil sa mga regular na pagtagas ng sewage. Para sa marami, mas lumalala pa ito. Gaya ng nakasaad sa Science magazine: “Ang mga komunidad sa kahabaan ng Tijuana River Valley ay dumanas ng ilang dekada ng polusyon sa kapaligiran, kung saan ang krisis sa kalusugan ng publiko ay malinaw na nauugnay sa pagkakalantad sa hangin sa mga pollutant na nagmumula sa wastewater. Ang matagal na pagkakalantad nang walang sapat na proteksyon o agarang aksyon ay nagpapakita ng kawalan ng katarungan sa kapaligiran na nangangailangan ng pagkilos. Ang mga agarang hakbang—gaya ng paglihis ng wastewater palayo sa Tijuana River at pagpapatupad ng lokal na pagsubaybay sa hangin—ay maaaring makabawas nang malaki sa pagkakalantad sa mga lason, ngunit ang mga pangmatagalang solusyon ay nangangailangan ng imprastraktura sa paggamot sa upstream, mas mahigpit na pangangasiwa sa regulasyon, at kolaborasyong binasyonal upang mabawasan ang pagtatapon ng mga pollutant sa pinagmumulan nito. Habang dumarami ang mga anyong tubig na lubhang kontaminado dahil sa patuloy na pagdami ng sewage, ang pagwawalang-bahala sa mga emisyon ng kontaminant mula tubig patungong hangin sa pamamahala ng kalidad ng hangin ay nagpapahintulot sa mga nakatagong panganib na magpatuloy. Ang pagkilala at pagtugon sa landas na ito ng pagkakalantad sa hangin ay kritikal sa pagprotekta sa mga bulnerableng populasyon at pagsusulong ng pagkakapantay-pantay sa kalusugan sa buong mundo.”

Anong mga Solusyon ang Isinasagawa upang Matugunan ang Krisis sa Sewage sa Tijuana River?

Kabilang sa mga hakbang na isinasaalang-alang ay isang inisyatiba ng mga mamamayan sa buong county sa balota ng Nobyembre 2026 na magbibigay ng lokal na nakalaang pondo upang matugunan ang krisis. Ang panukala ay tinatawag na San Diego County Health and Safety Act. Kung aaprubahan ng mga botante, maaari itong makalikom ng hanggang $450 milyon taon-taon upang makatulong sa pagtugon sa mga kakulangan sa badyet ng pederal at estado na nakakaapekto sa krisis sa sewage sa Tijuana River, pangangalagang pangkalusugan at serbisyong panlipunan, at kaligtasan ng publiko. Humigit-kumulang 22% ng malilikom na kita ang ilalaan sa mga proyektong tumutugon sa polusyon sa Tijuana River. Ang isang impormatibong pagsusuri sa alokasyon ng pondo na inihanda ni San Diego County Supervisor Paloma Aguirre ay nagpapakita kung paano magagamit ang tinatayang $80 milyong taunang pondo para sa mga karapat-dapat na proyekto sa Tijuana River.

Tulad ng maraming panukala sa balota, ang mungkahi ay naglalabas din ng mas malawak na mga tanong tungkol sa pampublikong patakaran. Kasama sa diskusyon ng publiko kung ang isang permanente at nakalaang lokal na buwis sa benta ang pinakaangkop na paraan upang pondohan ang mga pamumuhunang ito sa panahon ng mataas na presyo ng bilihin para sa mga residente, ang kaukulang papel ng mga pederal, estado, rehiyonal, lokal, at binasyonal na kasosyo sa pagtugon sa krisis sa sewage sa Tijuana River, at kung paano dapat ibahagi o ituloy ang responsibilidad para sa pagpopondo at pagpapatupad sa pamamagitan ng muling paglalaan ng badyet, mga bond, o patuloy na adbokasiya para sa pondo mula sa estado at pederal. Ang karagdagang impormasyon tungkol sa mga paksang ito ay makukuha rito.

Mga Pagpapabuti sa Imprastraktura

Ang San Diego Regional Chamber of Commerce noong Marso 2026 ay naglabas ng isang “Five Pillar Framework for Binational Solutions at nangangailangan ito ng:

• Mapagkakatiwalaang pondo para sa imprastraktura at rehabilitasyon ng mga kritikal na pasilidad
• Mas maaasahan at modernisadong programa para sa operasyon at pagpapanatili
• Pinatibay na pamamahala at pananagutan sa pamamagitan ng dalawang antas na istruktura ng pangangasiwa
• Pinahusay na komunikasyon sa publiko at transparency
• Pangmatagalang pamamahala, muling paggamit, at pagpaplano ng tubig

Humigit-kumulang $650 milyong pondo mula sa pederal at estado ang nakuha sa pamamagitan ng IBWC para kumpunihin at i-update ang South Bay International Wastewater Treatment Plant, na naglalayong bawasan ang paulit-ulit na pag-apaw na nagdadala ng hilaw na sewage mula sa Tijuana patungo sa Estados Unidos.

“Walang komunidad ang dapat mamuhay nang may panganib sa kalusugan dahil sa patuloy na kontaminasyon ng sewage,” ani Chris Howard, Presidente at CEO ng Sharp Healthcare at Tagapangulo ng lupon ng San Diego Regional Chamber of Commerce. “Ang pagtugon sa krisis sa Ilog Tijuana ay kritikal para sa pagprotekta sa kalusugan ng publiko at pagtiyak sa pangmatagalang kapakanan ng ating rehiyon.”

Mahusay na Koordinasyon

Ang kasalukuyang krisis ay masyadong kumplikado para sa isang solusyong pangkalahatan. Kailangang maging komprehensibo ang mga solusyon. Ang San Diego Foundation at ang International Community Foundation ay nakikipagtulungan sa pagpopondo ng mga makabagong paraan sa pamamagitan ng Binational Resilience Initiative (BRI) na nagtataguyod ng mga kasanayan sa berdeng imprastraktura—gaya ng mga rain garden, permeable surfaces, at urban vegetation—malapit sa pinagmumulan ng ilog sa Tecate upang saluhin ang tubig-ulan kung saan ito bumabagsak, na nagpapababa sa dami ng runoff at mga pollutant na dadaloy sana pababa. Sa pamamagitan ng pagpapabuti sa pagsalo at kapaki-pakinabang na paggamit ng tubig-ulan sa itaas na bahagi ng basin ng Ilog Tijuana, ang mga proyektong ito ay makakapagpataas ng recharge ng tubig sa ilalim ng lupa, makakabawas sa pagguho at pagdaloy ng sediment, at makakasalo ng basura at sustansya bago pa man ang mga ito makapasok sa mga punong daluyan ng tubig.

Mula noong 2022, ang BRI ay nagkaloob ng higit sa $3 milyon na grant sa may 30 binational na proyekto na kinasasangkutan ng mahigit 55 nonprofit na kasosyo sa Estados Unidos at Mexico. Kabilang sa mga kamakailang grant ang:

• San Diego Coastkeeper & Proyecto Fronterizo de Educación Ambiental: $102,250 para sa isang pinagsamang sistema ng pagsubaybay sa kalidad ng tubig at pinalawak na platform ng pampublikong datos para sa One Coastal Community ng watershed ng Ilog Tijuana.
• Universidad Autónoma de Baja California & 4 Walls International: $103,000 para sa isang binational na hydrological model ng watershed ng Ilog Tijuana upang mapabuti ang kalidad ng tubig at pamamahala sa tubig-ulan.
• Institute of the Americas at Centro Mexicano de Derecho Ambiental: $99,977 para isulong ang kaalaman sa muling paggamit ng tubig at kolaborasyon sa polisiya sa buong hangganan.
• Tijuana Estuary Foundation & Fundación La Puerta: $101,065 para itaguyod ang berdeng imprastraktura at maliliit na solusyon sa paggamot ng tubig sa itaas na bahagi ng basin ng Ilog Tijuana sa Tecate.
• Reef Check Foundation at ECOCIMATI (Ecologia, Cielo, Mar y Tierra): $100,000 para sa pagtatasa ng kalusugan ng mga kagubatan ng kelp sa San Diego at Tijuana bilang mahahalagang likas na depensa sa paligid ng mga labasan ng water treatment.

Kung walang pamumuhunan mula sa komunidad sa tamang antas, na angkop sa laki ng problema at nagpupuno sa pampublikong pondo para sa mga proyektong imprastraktura sa pamamagitan ng mga donasyong pangkawanggawa, hindi kayang punan ng pagkakawanggawa lamang ang kakulangan. Hindi matitiyak ng rehiyon ang pangmatagalang pananagutan, paglilinis ng kapaligiran at pag-iwas sa polusyon, pangangalaga sa kalusugan, o koordinasyong binasyonal—gaano man kalaki ang gastusin sa mga tubo at bomba.

“Ang krisis sa Ilog Tijuana ay nangangailangan ng isang holistikong diskarte kung nais nating magkaroon ng anumang pag-unlad sa pagtugon sa sakunang pangkalikasang ito,” ani Yamilett Carillo, Assistant Director ng BRI Fund ng San Diego Foundation. “Kapag nagtulungan lang tayo, doon lang natin makikita ang tunay na pag-unlad.”

Muling Paggamit ng Tubig at Pangmatagalang Pagpaplano

Ang mga maliliit na sistema ng paggamot ng tubig ay maaaring humarang sa mga kontaminadong daloy mula sa mga barangay o negosyo na hindi sapat na nasisilbihan ng mga sentralisadong planta, na nagpapababa sa mga pathogen at nakalalasong kemikal mula sa sewage na umaabot sa estuwaryo.

Ang pag-recycle ng naayos na wastewater ay itinuturing din na isang pangunahing bahagi sa pagpapagaan ng krisis, kung saan ang recycled na tubig ay maaaring gamitin upang muling punan ang mga aquifer, ayon sa isang research paper na pinamagatang Mga Programa sa Sanitasyon sa Lungsod sa Hilagang Hangganan ng Mexico at ang Diskarte sa Circular Economy.

Pinapanatiling Pondo

Maraming ulat ang tumutukoy sa pangmatagalang pondo bilang isa sa mga pangunahing kinakailangan para sa pagpapanatili ng imprastraktura at pagsuporta sa mga susunod na pagpapabuti. Ang mga tagasuporta ng Measure B, ang San Diego County Health and Safety Act ay nangangatwiran na titiyakin ng panukalang ito ang tuluy-tuloy at lokal na pondo. Kinuwestiyon naman ng mga sumasalungat kung ang permanenteng pagtaas ng sales tax ang tamang mekanismo para sa pondong ito o kung ang mga alternatibo gaya ng muling paglalaan ng mga kasalukuyang pondo ng county ay mas makakabawas sa pasanin sa gastusin ng mga residente na nahihirapan na sa abot-kayang pamumuhay.

Pagtanaw sa Hinaharap

Ang watershed ng Ilog Tijuana at ang rehiyong baybayin ng Cali–Baja ay nahaharap sa isang apurahan at matagal nang krisis sa polusyon na dulot ng mga pumapalyang sistema ng wastewater, daloy ng tubig-ulan sa hangganan, basura, sedimentasyon, at mabilis na urbanisasyon sa metropolitan area ng Tijuana. Ang krisis na ito ay nagbabanta sa kalusugan ng publiko, mga ekosistema, ekonomiya sa baybayin, at tiwalang binasyonal. Bagama't ang mga pamahalaan sa magkabilang panig ng hangganan ng U.S. at Mexico ay naglalaan ng higit sa $600 milyon sa mga pamumuhunan sa imprastraktura, ang mga proyektong ito lamang ay hindi sapat upang malutas ang problema.

Sumasang-ayon ang mga mananaliksik na, bukod sa mga pagpapabuti sa imprastraktura, ang makabuluhang pag-unlad ay mangangailangan ng patuloy na kolaborasyon, isang matatag na pangako sa tuluy-tuloy na maintenance, at pinapanatiling dedikasyon mula sa mga stakeholder sa magkabilang panig ng hangganan.

Ang krisis sa sewage sa Ilog Tijuana ay nagpapakita kung paano ang mga hamon sa kapaligiran, kalusugan ng publiko, at imprastraktura ay maaaring lumampas sa mga hangganang politikal. Bagama't may mga malalaking pamumuhunan at pangakong polisiya na isinasagawa, malawak ang pagsang-ayon ng mga eksperto na ang pangmatagalang tagumpay ay nakadepende sa pinapanatiling pondo para sa imprastraktura, maaasahang maintenance, siyentipikong pagsubaybay, at patuloy na kolaborasyon sa pagitan ng mga pamahalaan, nonprofit, mananaliksik, at mga lokal na komunidad sa magkabilang panig ng hangganan.

Mga Madalas Itanong

Bakit mahalaga ang krisis sa sewage sa Ilog Tijuana para sa mga taga-San Diego?

Ang watershed ng Ilog Tijuana ay sumasaklaw sa parehong Estados Unidos at Mexico, at ang mga epekto nito ay umaabot nang higit pa sa hangganan. Ayon sa pananaliksik na binanggit sa artikulong ito, ang mga taong naninirahan, nagtatrabaho, at bumibisita sa lugar ay maaaring malantad sa kontaminadong tubig sa baybayin na nauugnay sa mga sakit sa tiyan, balat, at paghinga. Ang krisis ay nakakaapekto rin sa mga dalampasigan, lokal na negosyo, turismo, ekosistema, at kalidad ng buhay sa buong rehiyon.

Bakit napakahirap lutasin ng krisis sa sewage sa Ilog Tijuana?

Ang krisis na ito ay hindi dulot ng iisang pagtagas o pagkasira ng imprastraktura. Itinuturo ng mga eksperto ang pagtanda ng mga pasilidad sa wastewater, paglaki ng populasyon, pagpapaliban sa maintenance, kakulangan sa kapasidad ng paggamot sa sewage, at ang mga hamon sa pamamahala ng pinagsasaluhang watershed sa pagitan ng dalawang bansa. Ang pangmatagalang solusyon ay nangangailangan ng tuloy-tuloy na pondo, regular na maintenance, at koordinasyon sa pagitan ng mga pamahalaan ng Estados Unidos at Mexico.

Sino ang mga kumikilos para tugunan ang krisis sa sewage sa Ilog Tijuana?

Maraming lokal, pang-estado, at pederal na ahensya sa Estados Unidos at Mexico ang kasangkot sa mga pagsisikap na ito. Ang mga unibersidad, organisasyong hindi kumikita, at mga philanthropic partner ay sumusuporta rin sa pananaliksik, pagpapabuti ng imprastraktura, mga proyektong green infrastructure, at kolaborasyong cross-border upang makatulong sa pagbabawas ng polusyon at pagpapabuti ng kalusugan ng watershed.

Ano ang kinakailangan para magkaroon ng pangmatagalang pag-unlad?

Ang mga mananaliksik at eksperto na binanggit sa artikulong ito ay nagkakaisa na ang makabuluhang pag-unlad ay mangangailangan ng patuloy na pamumuhunan sa imprastraktura ng wastewater, maaasahang pondo para sa mahabang panahon, tuloy-tuloy na maintenance, at matatag na kolaborasyon sa pagitan ng mga pamahalaan at mga stakeholder sa magkabilang panig ng hangganan ng U.S. at Mexico.

‍